মাছৰ খাদ্য ব্যৱস্থাপনা: পুখুৰীত মাছক খুৱোৱাৰ সম্পূৰ্ণ নিৰ্দেশিকা

মাছৰ খাদ্য ব্যৱস্থাপনা: পুখুৰীত মাছক খাদ্য দিয়াৰ সম্পূৰ্ণ নিৰ্দেশিকা

আধুনিক মৎস্য পালনত মাছৰ খাদ্য হৈছে অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান। সঠিকভাৱে খাদ্য প্ৰদান কৰিলে মাছৰ বৃদ্ধি হোৱাত সহায় হয়, উৎপাদন অটুট ৰাখে আৰু পামৰ সামগ্ৰিক খৰচৰ ওপৰত ইয়াৰ গভীৰ প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।

অৱশ্যে, মাছক খাদ্য দিয়া মানেই কেৱল প্ৰতিদিনে পুখুৰীত এটা নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ খাদ্য দি থোৱা নহয়। মাছৰ জৈৱভৰ (biomass), মাছৰ আকাৰ, প্ৰজাতি, পানীৰ উষ্ণতা, পানীৰ গুণাগুণ, বতৰ, খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া আৰু পালন ব্যৱস্থাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি খাদ্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা সলনি হ'ব পাৰে।

এই নিৰ্দেশিকাত, আমি মাছৰ খাদ্য ব্যৱস্থাপনাৰ মূল কথাখিনি আৰু কৃষকসকলে খাদ্য দিয়াৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু অপব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰিবলৈ অনুসৰণ কৰিব পৰা ব্যৱহাৰিক পদক্ষেপসমূহৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছোঁ।

মাছৰ খাদ্য ব্যৱস্থাপনা কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?

মৎস্য পালনত হোৱা মুখ্য পৰিচালন খৰচসমূহৰ ভিতৰত খাদ্য অন্যতম। সেয়েহে, নিম্নমানৰ খাদ্য ব্যৱস্থাপনাই পামৰ অৰ্থনীতি আৰু পুখুৰীৰ পানীৰ গুণাগুণ দুয়োটাৰে ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।

কম পৰিমাণে খাদ্য দিলে মাছৰ বৃদ্ধি আৰু উৎপাদন সীমিত হ'ব পাৰে, আনহাতে অত্যাধিক খাদ্য দিলে দামী খাদ্যৰ অপচয় হয় আৰু পুখুৰীত জৈৱিক আৰু পুষ্টিৰ পদাৰ্থৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়।

ভাল খাদ্য ব্যৱস্থাপনাৰ লক্ষ্য হৈছে অপচয় কমকৈ কৰি মাছক প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ উপযুক্ত খাদ্য যোগান ধৰা।

মাছৰ খাদ্য কি?

মাছৰ বৃদ্ধি, স্বাস্থ্য অটুট ৰখা আৰু অন্যান্য জৈৱিক কাৰ্যৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুষ্টি প্ৰদান কৰিবলৈ মাছৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা হয়।

মাছৰ প্ৰজাতি আৰু পালন ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি খাদ্য বিভিন্ন ৰূপ, আকাৰ আৰু মিশ্ৰণত পোৱা যায়।

বাণিজ্যিক মৎস্য পালনৰ খাদ্য পানীত ওপঙি থকা বা ডুবি থকা গুটি (pellets) হিচাপে উৎপাদিত হ'ব পাৰে, আনহাতে কিছুমান পামত ঘৰুৱাভাৱে তৈয়াৰী বা অতিৰিক্ত খাদ্যও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

মাছৰ প্ৰজাতি, জীৱন কালৰ অৱস্থা, পালন পদ্ধতি আৰু পুষ্টিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি উপযুক্ত খাদ্য নিৰ্বাচন কৰা হয়।

মাছৰ খাদ্যৰ প্ৰকাৰ

মাছৰ খাদ্যক ইয়াৰ গঠন, ভৌতিক ৰূপ আৰু ব্যৱহাৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰধানকৈ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিব পাৰি।

১. পানীত ওপঙি থকা মাছৰ খাদ্য

ওপঙি থকা গুটিবোৰ কিছু সময়ৰ বাবে পানীৰ উপৰিভাগত বা ইয়াৰ আশে-পাশে থাকে। ইয়াৰ ফলত মাছৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ কাৰ্যকলাপ নিৰীক্ষণ কৰাটো সহজ হৈ পৰে কাৰণ কৃষকে মাছবোৰে কিমান তৎপৰতাৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰিছে সেয়া চাব পাৰে।

খাদ্য গ্ৰহণৰ ব্যৱহাৰ নিৰীক্ষণ কৰি কৃষকে খাদ্যৰ পৰিমাণ সলনি কৰিব লাগে নেকি সেই সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰিব পাৰে।

২. পানীত ডুবি থকা মাছৰ খাদ্য

ডুবি থকা গুটিবোৰ পানীৰ তললৈ যায় আৰু যিবোৰ মাছ স্বাভাৱিকতে পুখুৰীৰ তলৰ স্তৰত খাদ্য গ্ৰহণ কৰে, তেনে মাছৰ বাবে এইবোৰ উপযোগী হ'ব পাৰে।

মাছৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ স্বভাৱ আৰু পালন কৰা প্ৰজাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি উপযুক্ত খাদ্যৰ প্ৰকাৰ বাছনি কৰা হয়।

৩. পোৱালি মাছৰ খাদ্য

সৰু মাছবোৰৰ মুখৰ আকাৰ আৰু বিকাশৰ স্তৰ অনুসৰি উপযুক্ত আকাৰৰ খাদ্য কণাৰ প্ৰয়োজন হয়।

সেয়েহে, গোটেই পালন চক্ৰত একে ধৰণৰ গুটিৰ আকাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে মাছৰ আকাৰ অনুযায়ী খাদ্যৰ আকাৰ নিৰ্বাচন কৰা উচিত।

৪. ডাঙৰ হোৱা মাছৰ খাদ্য (Grower Feed)

মাছ উৎপাদনৰ বৃদ্ধিৰ পৰ্যায়ত এই খাদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু সাধাৰণতে প্ৰজাতি, মাছৰ আকাৰ আৰু পুষ্টিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্বাচন কৰা হয়।

৫. প্ৰজাতি-নিৰ্দিষ্ট খাদ্য

বেলেগ বেলেগ মাছৰ প্ৰজাতিৰ পুষ্টি আৰু খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজনীয়তা বেলেগ হ'ব পাৰে। সেয়েহে, কৃষকসকলে পালন কৰা প্ৰজাতি অনুসৰি খাদ্য নিৰ্বাচন কৰা উচিত আৰু প্ৰস্তুতকৰ্তাৰ খাদ্য সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শ অনুসৰণ কৰা উচিত।

আপুনি মাছক কিমান পৰিমাণৰ খাদ্য দিব লাগে?

মৎস্য পালনত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নবোৰৰ ভিতৰত এটা হ'ল প্ৰতিদিনে কিমান খাদ্য দিব লাগে।

এটা সাধাৰণ পদ্ধতি হ'ল পুখুৰীত থকা মুঠ মাছৰ জৈৱভৰৰ শতাংশ হিচাপে দৈনিক খাদ্যৰ পৰিমাণ অনুমান কৰা।

মূল গণনাটো হ'ল:

দৈনিক খাদ্য = মাছৰ জৈৱভৰ × খাদ্যৰ হাৰ ÷ ১০০

উদাহৰণস্বৰূপে, যদি মাছৰ অনুমানিক জৈৱভৰ ১,০০০ কেজি হয় আৰু বাছনি কৰা খাদ্যৰ হাৰ ২% হয়:

দৈনিক খাদ্য = ১,০০০ × ২ ÷ ১০০ = ২০ কেজি/দিন

ই কেৱল এটা উদাহৰণহে। প্ৰকৃত খাদ্যৰ হাৰ মাছৰ প্ৰজাতি, আকাৰ, জৈৱভৰ, পানীৰ অৱস্থা, উষ্ণতা, খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া আৰু নিৰ্দিষ্ট খাদ্য তথা পালন ব্যৱস্থাৰ বাবে প্ৰযোজ্য পৰামৰ্শ অনুসৰি সালসলনি কৰিব লাগে।

FAO-ৰ নিৰ্দেশনাত উল্লেখ আছে যে গোটেই পালন চক্ৰত খাদ্যৰ হাৰ কেৱল নিৰ্দিষ্ট হৈ থকা উচিত নহয়। মাছৰ আকাৰ, বয়স আৰু পানীৰ অৱস্থাৰ দৰে কাৰকসমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এইবোৰ পৰিৱৰ্তন কৰা উচিত।

মাছৰ জৈৱভৰ কেনেকৈ অনুমান কৰিব?

খাদ্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা পুখুৰীত থকা মাছৰ অনুমানিক জৈৱভৰৰ ওপৰত বহুলাংশে নিৰ্ভৰ কৰে।

এটা সৰল জৈৱভৰ অনুমান তলত দিয়া সূত্ৰটো ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰিব পাৰি:

মাছৰ জৈৱভৰ = জীৱিত মাছৰ সংখ্যা × মাছৰ গড় ওজন

উদাহৰণস্বৰূপে, যদি এটা পুখুৰীত ৮,০০০ টা জীৱিত মাছ আছে আৰু মাছৰ গড় ওজন ১০০ গ্ৰাম:

জৈৱভৰ = ৮,০০০ × ০.১ কেজি = ৮০০ কেজি

কাৰণ মাছৰ মৃত্যু আৰু বৃদ্ধিয়ে সময়ৰ লগে লগে প্ৰকৃত জৈৱভৰ সলনি কৰে, গতিকে গোটেই উৎপাদন চক্ৰত আৰম্ভণিৰ সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে জৈৱভৰৰ অনুমানবোৰ সময়ে সময়ে আপডেইট কৰা উচিত।

মাছৰ বৃদ্ধিৰ সময়ত খাদ্যৰ হাৰ কিয় সলনি কৰিব লাগে?

পালন কালত মাছৰ আকাৰ একে হৈ নাথাকে। সিহঁতৰ বৃদ্ধিৰ লগে লগে সিহঁতৰ জৈৱভৰ, ভোক আৰু পুষ্টিৰ প্ৰয়োজনীয়তা সলনি হয়।

সেয়েহে, গোটেই উৎপাদন চক্ৰত একেখিনি খাদ্যৰ হাৰ আৰু পৰিমাণ ব্যৱহাৰ কৰিলে খাদ্যৰ অভাৱ বা অপ্ৰয়োজনীয় খাদ্যৰ অপচয় হ'ব পাৰে।

কৃষকসকলে সময়ে সময়ে তলত দিয়াবোৰ পৰ্যালোচনা কৰা উচিত:

• মাছৰ আকাৰ
• অনুমানিক জৈৱভৰ
• মাছৰ জীয়াই থকাৰ হাৰ
• খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া
• পানীৰ গুণাগুণ
• পানীৰ উষ্ণতা
• বতৰৰ অৱস্থা

মাছক কিমান ঘন ঘন খাদ্য দিব লাগে?

খাদ্য দিয়াৰ পৰিমাণ মাছৰ প্ৰজাতি, আকাৰ, পালন পদ্ধতি, খাদ্যৰ প্ৰকাৰ আৰু পামৰ ব্যৱস্থাপনাৰ অভ্যাসৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

কিছুমান পুখুৰী পালন ব্যৱস্থাত মাছক দিনে এবাৰ বা দুবাৰ খাদ্য দিয়া হয়, আনহাতে আন কিছুমান ব্যৱস্থাত অধিক ঘন ঘন বা স্বয়ংক্ৰিয় খাদ্য প্ৰদান সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ'ল প্ৰতিটো পামৰ বাবে কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট নিয়ম অনুসৰণ নকৰা। মাছৰ আচৰণ, খাদ্যৰ প্ৰকাৰ আৰু উৎপাদন ব্যৱস্থাৰ সৈতে খাদ্য দিয়াৰ পৰিমাণ মিলাই ল'ব লাগে।

দৈনিক খাদ্যৰ পৰিমাণ ভাগ কৰাৰ সুবিধাসমূহ

দৈনিক খাদ্যক একাধিক ভাগত ভগাই দিলে কৃষকক খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ নিৰীক্ষণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে আৰু একে সময়তে দিয়া খাদ্যৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।

উদাহৰণস্বৰূপে, যদি গণনাত দৈনিক খাদ্যৰ প্ৰয়োজন ২০ কেজি হয় আৰু পামত দুবাৰ খাদ্য দিয়া হয়:

প্ৰতিবাৰৰ খাদ্য = ২০ ÷ ২ = ১০ কেজি

প্ৰকৃততে কিমান বাৰ খাদ্য দিব লাগে সেয়া প্ৰজাতি, মাছৰ আকাৰ, পামৰ ব্যৱস্থা আৰু খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব লাগে।

মাছক খাদ্য দিয়াৰ উত্তম সময়

মাছৰ প্ৰজাতি, পুখুৰীৰ অৱস্থা আৰু পাম ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা অনুযায়ী খাদ্য দিয়াৰ সময় নিৰ্বাচন কৰা উচিত।

কৃষকসকলে খাদ্য দিয়াৰ সময়ক সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ কাৰক হিচাপে গণ্য কৰাৰ পৰা বিৰত থকা উচিত কাৰণ পানীৰ উষ্ণতা, দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন আৰু মাছৰ কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ নিৰ্ভৰ কৰে।

খাদ্য দিয়াৰ আগতে নিৰীক্ষণ কৰক:

• মাছৰ কাৰ্যকলাপ
• পানীৰ উষ্ণতা
• য'ত উপলব্ধ তাত দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন
• বতৰৰ অৱস্থা
• পূৰ্বৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া

পানীৰ মানদণ্ড বেয়া হ'লে বা মাছৰ আচৰণ অস্বাভাৱিক হ'লে, খাদ্যৰ পৰিমাণ বঢ়োৱাৰ আগতে কৃষকসকলে ইয়াৰ কাৰণ অনুসন্ধান কৰা উচিত।

মাছে সঠিকভাৱে খাদ্য গ্ৰহণ কৰিছে নে নাই কেনেকৈ জানিব?

খাদ্য দিয়াৰ সময়ত মাছক নিৰীক্ষণ কৰাটো খাদ্য ব্যৱস্থাপনা উন্নত কৰাৰ অন্যতম সৰল উপায়।

কৃষকসকলে মাছবোৰে কিমান দ্ৰুত আৰু তৎপৰতাৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰিছে সেয়া নিৰীক্ষণ কৰিব লাগে।

ভাল খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ লক্ষণসমূহ

• মাছবোৰ তৎপৰতাৰে খাদ্যৰ ফালে আহে।
• এটা যুক্তিসঙ্গত সময়ৰ ভিতৰত খাদ্য শেষ হয়।
• মাছবোৰে স্বাভাৱিক খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ প্ৰদৰ্শন কৰে।
• খুব কম পৰিমাণৰ খাদ্যহে অবশিষ্ট থাকে।

সম্ভাব্য অধিক খাদ্য দিয়াৰ লক্ষণসমূহ

• খাদ্য দিয়াৰ পিছতো খাদ্য পানীৰ ওপৰত দেখা যায়।
• খাদ্য উপস্থিত থকাৰ পিছতো মাছে গ্ৰহণ কৰিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়ে।
• খাদ্য দিয়া ঠাইত খাদ্য জমা হয়।
• পানীৰ মানদণ্ডৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে।

কৃষকসকলে এটা মাত্ৰ ঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ডাঙৰ সলনি নকৰি বাৰে বাৰে কৰা নিৰীক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি খাদ্য দিয়াৰ প্ৰক্ৰিয়া সলনি কৰা উচিত।

মাছক অধিক খাদ্য দিলে কি হয়?

মৎস্য পালনত অধিক খাদ্য দিয়াটো এটা সাধাৰণ সমস্যা।

অব্যৱহৃত খাদ্য মাছৰ বৃদ্ধিত কোনো সহায় নকৰে। তাৰ পৰিৱৰ্তে, ই পুখুৰীত অতিৰিক্ত জৈৱিক আৰু পুষ্টিৰ বোজা হৈ পৰে।

অতিৰিক্ত খাদ্যই তলত দিয়াবোৰত অৰিহণা যোগাব পাৰে:

• খাদ্যৰ অপচয়
• উৎপাদন খৰচ বৃদ্ধি
• জৈৱিক পদাৰ্থৰ বৃদ্ধি
• পানীৰ গুণাগুণত পৰিৱৰ্তন
• পচনৰ সময়ত অক্সিজেনৰ প্ৰয়োজন বৃদ্ধি
• এমোনিয়া আৰু অন্যান্য পানীৰ গুণাগুণ সম্পৰ্কীয় সমস্যা

FAO-ৰ নিৰ্দেশনাত আলোকপাত কৰা হৈছে যে অধিক খাদ্য দিলে দামী খাদ্যৰ অপচয় হয় আৰু পানী প্ৰদূষণত ই অৰিহণা যোগায়।

মাছক কম খাদ্য দিলে কি হয়?

কম খাদ্য দিলেও সমস্যাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।

যদি মাছবোৰে নিয়মীয়াকৈ প্ৰয়োজনতকৈ কম খাদ্য পায়, তেন্তে সিহঁতৰ বৃদ্ধি আৰু উৎপাদন প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে।

সম্ভাব্য লক্ষণসমূহৰ ভিতৰত আছে:

• বেয়া বৃদ্ধি
• মাছৰ আকাৰ অসমান হোৱা
• খাদ্যৰ বাবে তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতা
• উৎপাদন হ্ৰাস

সেয়েহে, কেৱল খাদ্য যিমান পাৰি কম কৰাৰ পৰিৱৰ্তে সুষম খাদ্য প্ৰদান কৰাটোহে লক্ষ্য হ'ব লাগে।

মাছৰ খাদ্য আৰু পানীৰ গুণাগুণ

খাদ্য ব্যৱস্থাপনা আৰু পানীৰ গুণাগুণৰ মাজত গভীৰ সম্পৰ্ক আছে।

মাছে খাদ্যৰ কিছু অংশ গ্ৰহণ কৰে আৰু পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ দেহৰ কলাত পৰিণত কৰে। বাকী থকা পুষ্টিবোৰ বৰ্জিত পদাৰ্থৰ জৰিয়তে নিৰ্গত হয় আৰু অব্যৱহৃত খাদ্য পোনে পোনে পুখুৰীৰ পৰিৱেশত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে।

এই কাৰণেই, খাদ্য দিয়াৰ সিদ্ধান্তবোৰ সদায় পুখুৰীৰ পানীৰ গুণাগুণৰ সৈতে একেলগে বিবেচনা কৰা উচিত।

কৃষকসকলে নিয়মিতভাৱে নিৰীক্ষণ কৰিব লাগে:

• দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন
• pH
• এমোনিয়া
• নাইট্ৰাইট
• পানীৰ ৰং
• পানীৰ স্বচ্ছতা
• মাছৰ আচৰণ

অধিক তথ্যৰ বাবে, আমাৰ মাছৰ পুখুৰীৰ পানীৰ গুণাগুণ ব্যৱস্থাপনা নিৰ্দেশিকা পঢ়ক।

FCR কি?

FCR মানে হৈছে Feed Conversion Ratio (খাদ্য ৰূপান্তৰ অনুপাত)।

মাছৰ নিৰ্দিষ্ট ওজন বৃদ্ধিৰ বাবে কিমান খাদ্যৰ প্ৰয়োজন হয় সেয়া মূল্যায়ন কৰিবলৈ ইয়াক সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

এটা সৰলীকৃত সূত্ৰ হ'ল:

FCR = গ্ৰহণ কৰা খাদ্য ÷ জৈৱভৰ বৃদ্ধি

উদাহৰণস্বৰূপে, যদি এজন কৃষকে ১,০০০ কেজি খাদ্য দিয়ে আৰু মাছৰ ওজন ৭০০ কেজি বৃদ্ধি হয়:

FCR = ১,০০০ ÷ ৭০০ = ১.৪৩

ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল ব্যৱহৃত গণনা অনুসৰি প্ৰতি ১ কেজি জৈৱভৰ বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰায় ১.৪৩ কেজি খাদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।

FCR সাৱধানে ব্যাখ্যা কৰিব লাগে কাৰণ পুখুৰীৰ মাছে প্ৰাকৃতিক উৎপাদনৰ পৰাও পুষ্টি লাভ কৰিব পাৰে, আৰু বিভিন্ন পালন ব্যৱস্থাত বেলেগ বেলেগ FCR মান পোৱা যাব পাৰে।

FAO-ই FCR-ক খাদ্যৰ দক্ষতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ জোখ হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে আৰু উল্লেখ কৰিছে যে ইয়াক পালন ব্যৱস্থা আৰু গণনা পদ্ধতিৰ প্ৰেক্ষাপটত ব্যাখ্যা কৰা উচিত।

খাদ্য ৰূপান্তৰ কেনেকৈ উন্নত কৰিব?

খাদ্য ৰূপান্তৰ উন্নত কৰা মানে কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট বিজ্ঞাপন দিয়া FCR থকা খাদ্য বাছনি কৰাটো নহয়। খাদ্যৰ প্ৰদৰ্শন পাম ব্যৱস্থাপনাৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে।

কৃষকসকলে তলত দিয়াবোৰত গুৰুত্ব দিব পাৰে:

• পালন কৰা প্ৰজাতিৰ বাবে উপযুক্ত খাদ্য ব্যৱহাৰ কৰা।
• উপযুক্ত গুটিৰ আকাৰ নিৰ্বাচন কৰা।
• উপযুক্ত পানীৰ গুণাগুণ বৰ্তাই ৰখা।
• অপ্রয়োজনীয়ভাৱে অতিৰিক্ত খাদ্য দিয়াৰ পৰা বিৰত থকা।
• মাছৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ প্ৰতিক্ৰিয়া নিৰীক্ষণ কৰা।
• জৈৱভৰৰ অনুমান আপডেইট কৰা।
• খাদ্য গ্ৰহণৰ ৰেকৰ্ড ৰখা।
• মাছৰ বৃদ্ধি নিৰীক্ষণ কৰা।
• অপ্রয়োজনীয় খাদ্যৰ অপচয় হ্ৰাস কৰা।

সঠিক মাছৰ খাদ্য বাছনি কৰা

মাছৰ খাদ্য নিৰ্বাচন কৰোঁতে কৃষকসকলে কেবাটাও কাৰক বিবেচনা কৰিব লাগে।

• মাছৰ প্ৰজাতি
• মাছৰ আকাৰ আৰু জীৱন কালৰ অৱস্থা
• প্ৰটিন আৰু পুষ্টিৰ প্ৰয়োজনীয়তা
• গুটিৰ আকাৰ
• ওপঙি থকা বা ডুবি থকাৰ বৈশিষ্ট্য
• খাদ্য জমা ৰখাৰ প্ৰয়োজনীয়তা
• খাদ্যৰ গুণাগুণ আৰু সতেজতা
• প্ৰস্তুতকৰ্তাৰ পৰামৰ্শ
• প্ৰতি একক উৎপাদনৰ খৰচ

আটাইতকৈ সস্তা খাদ্যই সদায় অৰ্থনৈতিক বিকল্প নহ'ব পাৰে যদি ই বেয়া বৃদ্ধি বা অধিক খাদ্যৰ অপচয় ঘটায়।

একেদৰে, এটা উচ্চ মূল্যৰ খাদ্য ইয়াৰ পুষ্টিৰ উপযোগিতা আৰু প্ৰকৃত পামৰ প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মূল্যায়ন কৰা উচিত।

মাছৰ খাদ্য কেনেকৈ সঠিকভাৱে জমা ৰাখিব?

খাদ্য ক্ৰয় কৰাৰ পিছতো ভাল খাদ্য ব্যৱস্থাপনা অব্যাহত থাকে। ভুলকৈ জমা ৰাখিলে খাদ্যৰ গুণাগুণ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে।

খাদ্য জমা ৰখাৰ মৌলিক পদ্ধতিসমূহ

• খাদ্য শুকান ঠাইত ৰাখক।
• বৰষুণ আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ পৰা খাদ্য সুৰক্ষিত কৰক।
• যিমান সম্ভৱ মজিয়াৰ সৈতে পোনপটীয়া সম্পৰ্ক এৰাই চলক।
• ৰাসায়নিক দ্ৰব্য আৰু ইন্ধনৰ পৰা খাদ্য আঁতৰত ৰাখক।
• নিগনি আৰু পোক-পৰুৱাৰ পৰা খাদ্য সুৰক্ষিত কৰক।
• জমা ৰখা ঠাই পৰিষ্কাৰ ৰাখক।
• প্ৰস্তুতকৰ্তাৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰক।
• যথাযোগ্য ক্ষেত্ৰত নতুন মজুতকৰণৰ আগতে পুৰণি মজুতকৰণ ব্যৱহাৰ কৰক।

যি খাদ্যত অস্বাভাৱিক গোন্ধ, ভেঁকুৰ বা দেখা পোৱা ধৰণৰ নষ্ট হোৱাৰ লক্ষণ আছে, তেনে খাদ্য কৃষকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়।

খাদ্যৰ গুটিৰ আকাৰ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ

গুটিৰ আকাৰ মাছৰ আকাৰৰ সৈতে উপযুক্ত হ'ব লাগে।

যদি গুটিবোৰ অতি ডাঙৰ হয়, তেন্তে সৰু মাছবোৰে সিহঁতক খাবলৈ অসুবিধা পাব পাৰে। যদি গুটিবোৰ অতি সৰু হয়, তেন্তে পালন ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি খাদ্যৰ দক্ষতা আৰু চম্ভালিবলৈ অসুবিধা হ'ব পাৰে।

মাছ ডাঙৰ হোৱাৰ লগে লগে, খাদ্য প্ৰস্তুতকৰ্তাৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কৃষকসকলে উপযুক্ত ডাঙৰ আকাৰৰ খাদ্যলৈ সলনি কৰিব লগা হ'ব পাৰে।

ওপঙি থকা খাদ্য বনাম ডুবি থকা খাদ্য

ওপঙি থকা আৰু ডুবি থকা দুয়োবিধ খাদ্যই মৎস্য পালনত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

ওপঙি থকা খাদ্যই খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ নিৰীক্ষণ কৰাটো সহজ কৰি তোলে কাৰণ কৃষকে পানীৰ উপৰিভাগত মাছৰ কাৰ্যকলাপ দেখিবলৈ পায়।

ডুবি থকা খাদ্য সেইবোৰ প্ৰজাতি বা পালন ব্যৱস্থাৰ বাবে উপযোগী হ'ব পাৰে য'ত মাছবোৰে পানীৰ তলত খাদ্য গ্ৰহণ কৰে।

উপযুক্ত নিৰ্বাচন মাছৰ প্ৰজাতি, খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ, পুখুৰীৰ গভীৰতা আৰু পাম ব্যৱস্থাপনাৰ অভ্যাসৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।

বেয়া বতৰত মাছক খাদ্য দিব লাগে নেকি?

বতৰে মাছৰ কাৰ্যকলাপ আৰু খাদ্য গ্ৰহণৰ আচৰণ প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।

প্ৰবল বৰষুণ, হঠাত হোৱা উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তন, ধুমুহা বা অন্যান্য চাপপূৰ্ণ অৱস্থাত মাছবোৰে সিহঁতৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ কাৰ্যকলাপ হ্ৰাস কৰিব পাৰে।

বতৰৰ পৰৱৰ্তী অৱস্থাক আওকাণ কৰি স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে একে পৰিমাণৰ খাদ্য দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে কৃষকসকলে মাছৰ আচৰণ আৰু পুখুৰীৰ অৱস্থা নিৰীক্ষণ কৰা উচিত।

FAO-ৰ কেছ ষ্টাডিবিলাকতো বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে কৃষকে পৰিৱেশৰ অৱস্থা আৰু মাছৰ ভোক অনুযায়ী খাদ্য সলনি কৰে।

কম দ্ৰৱীভূত অক্সিজেনৰ সময়ত মাছক খাদ্য দিয়া

কম দ্ৰৱীভূত অক্সিজেনৰ ফলত মাছৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ কাৰ্যকলাপ হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু অতিৰিক্ত চাপৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

যদি মাছবোৰে কম অক্সিজেনৰ সৈতে জড়িত লক্ষণসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰে, তেন্তে কৃষকসকলে খাদ্য বঢ়োৱাৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰথমে পানীৰ অৱস্থা নিৰীক্ষণ কৰা উচিত।

যথাযোগ্য ক্ষেত্ৰত, পামৰ ব্যৱস্থা আৰু উপলব্ধ সঁজুলি অনুযায়ী এৰেচন (aeration) আৰু অন্যান্য পানী ব্যৱস্থাপনাৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে।

সেয়েহে পানীৰ ভাল গুণাগুণ বৰ্তাই ৰখাটো কাৰ্যকৰী খাদ্য ব্যৱস্থাপনাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।

দৈনিক খাদ্যৰ ৰেকৰ্ড ৰাখক

খাদ্যৰ ব্যৱহাৰৰ ৰেকৰ্ড ৰাখিলে কৃষকসকলক তেওঁলোকৰ পুখুৰীৰ প্ৰদৰ্শন বুজাত সহায় কৰিব পাৰে।

এটা সৰল খাদ্যৰ ৰেকৰ্ডত অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে: